21 grudnia 2014 roku
poczta
zaloguj się
 
Poczet Lekarzy
medycyna praktyczna dla pacjentów

Alergolog Radom

Parametry wyszukiwania:

 Wszyscy  A B C Ć Č D E F G H I J K L Ł M N O P Q R S Ś T U V W Y Z Ź Ż

Wyniki wyszukiwania

Lekarz Jacek Burski

Alergolog, Internista

Alergologia, Choroby wewnętrzne

Lekarz Anna Kalbarczyk

Alergolog, Pulmonolog, Pediatra

Alergologia, Choroby płuc, Pediatria

Lekarz Ewa Łukasik

Alergolog, Pediatra

Alergologia, Pediatria

Lekarz Bożena Orzechowska

Alergolog, Pulmonolog, Pediatra

Alergologia, Choroby płuc, Pediatria

Poczet Lekarzy zawiera wyłącznie wizytówki stworzone przez lekarzy. Jesteś lekarzem i nie ma Cię w bazie: stwórz wizytówkę!

Przeczytaj też

  • Czy długotrwałe odczulanie może wywołać mieszaną układową chorobę tkanki łącznej?
    Od jakiegoś czasu szukam przyczyny mojego obecnego stanu zdrowia. Choruję na mieszaną układową chorobę tkanki łącznej.
    Więcej

    Pytanie nadesłane do redakcji

    Od jakiegoś czasu szukam przyczyny mojego obecnego stanu zdrowia. Choruję na mieszaną układową chorobę tkanki łącznej.
    Czy długotrwałe, nieprzynoszące żadnych efektów odczulanie może trwale wpłynąć na układ immunologiczny mojego organizmu? Byłem odczulany przez ponad 5 lat (roztocza kurzu domowego). Po kilku latach od zakończenia odczulania wykryto u mnie mieszaną układową chorobę tkanki łącznej. W tej chorobie autoimmunoagresja niszczy mój organizm. Ciekawe, że choroba została wykryta w wieku nietypowym dla jej występowania. Mateusz (21 lat)

    Odpowiedziała

    prof. dr hab. Irena Zimmermann-Górska
    Specjalista chorób wewnętrznych, specjalista reumatologii
    Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

    Panie Mateuszu, nie podał Pan informacji o chorobie - jakie są jej objawy. Są różne postaci chorób z „autoagresji”, a mieszana choroba tkanki łącznej to bardzo skomplikowana jednostka, rzeczywiście rzadka u mężczyzn w Pana wieku.

    Nie sądzę, aby była ona następstwem przeprowadzonego poprzednio odczulania.

  • Odczulanie podjęzykowe
    Jestem alergikiem, w takim stopniu, że na testach doznałem wstrząsu anafilaktycznego i straciłem przytomność. Mój lekarz zaproponował kurację Stoloral 300. Czy ta kuracja jest bezpieczna?
    Więcej

    Pytanie nadesłane do redakcji

    Jestem alergikiem, w takim stopniu, że na testach doznałem wstrząsu anafilaktycznego i straciłem przytomność. Mój lekarz zaproponował kurację Stoloral 300 i powiedział, że jest to bezpieczniejsze od szczepionki, ale i tak jest ryzyko zgonu. Jak bardzo niebezpieczna jest kuracja Stoloral 300, bo wizja zgonu skutecznie eliminuje alergię, ale niestety nie samą.

    Odpowiedziała

    dr n. med. Grażyna Durska
    Zakład Medycyny Rodzinnej
    Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie
    Poradnia Alergologiczna „Podgórna” w Szczecinie

    Bardzo dużo niewiadomych:

    • Czy był to wstrząs anafilaktyczny? Czy tylko stracił Pan przytomność (zemdlał)?
    • Jakie alergeny były testowane?
    • Na jaką chorobę alergiczną Pan choruje?
    • Na jakie alergeny jest Pan uczulony?
    • Immunoterapię jakimi alergenami rozważano?

    Jeżeli w trakcie wykonywania testów doszło wyłącznie do omdlenia, to nie jest to przeciwwskazanie do odczulania, ale może lepiej byłoby prowadzić je preparatem podjęzykowym, np. Staloral 300.

    Odczulanie metodą klasyczną wiąże się z częstym stresem związanym z okresowymi iniekcjami podskórnymi. W odróżnieniu od omdlenia (krótkotrwała utrata przytomności często wywołana czynnikami emocjonalnymi) wstrząs anafilaktyczny jest ciężką reakcją ogólnoustrojową zagrażającą życiu.

    W anafilaksji ciężkiego stopnia może wystąpić obrzęk krtani, skurcz oskrzeli, co może doprowadzić do zahamowania przepływu powietrza przez drogi oddechowe. Objawy ze strony układu krążenia to przede wszystkim spadek ciśnienia krwi zmniejszający przepływ krwi przez narządy ważne dla utrzymania homeostazy, zaburzenia rytmu serca i ostatecznie zatrzymanie akcji serca.

    Inne objawy anafilaksji o nie tak groźnym rokowaniu, to zmiany skórne o charakterze bąbla pokrzywkowego, napady kichania, wodnisty wyciek z nosa, świąd nosa, przekrwienie spojówek, świąd oczu, bóle brzucha, mimowolne oddanie moczu lub stolca.

    Wstrząs anafilaktyczny czasami poprzedzony jest zwiastunami, takimi jak: uczucie metalicznego smaku w jamie ustnej, świądem dłoni czy części podeszwowych stóp, uczuciem mrowienia, lękiem.

    W przypadku stwierdzenia groźnych reakcji anafilaktycznych pacjent wymaga natychmiastowego, intensywnego leczenia, a następnie 24-godzinnej obserwacji w warunkach szpitalnych, ponieważ istnieje duże ryzyko ponownego wystąpienia objawów po kilku godzinach.

    Jeśli w trakcie wykonywania testów punktowych z alergenami doszło do wstrząsu anafilaktycznego, to przed podjęciem decyzji o odczulaniu należy bardzo starannie rozważyć korzyści i zagrożenia związane z tą formą leczenia.

    Lekarz zaproponował Panu odczulanie preparatem Staloral 300, nie jest więc Pan uczulony na jad owadów błonkoskrzydłych, w przypadku tego uczulenia odczulanie jest leczeniem ratującym życie.

    Przy odczulaniu alergenami roślin, grzybów mikroskopowych, roztoczy czy zwierząt immunoterapia jest leczeniem przyczynowym zmniejszającym nasilenie objawów chorobowych (czasami, zwłaszcza przy przestrzeganiu zasad profilaktyki alergenowej udaje się uzyskać wieloletnią remisję) oraz formą profilaktyki zmniejszającej ryzyko rozwoju kolejnych uczuleń oraz rozwoju astmy u pacjentów z alergicznym nieżytem nosa. Pacjenci u których istnieją przeciwwskazania do odczulania mogą być skutecznie leczeni lekami objawowymi.

    W sytuacji wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego w trakcie wykonywania testów skórnych należałoby rozważyć korzyści i zagrożenia związane z tą metodą leczenia.

    Ryzyko ciężkich reakcji anafilaktycznych w przebiegu odczulania podjęzykowego przy prawidłowej kwalifikacji jest mniejsze niż przy immunoterapii podskórnej. Najczęściej opisywane działania niepożądane dotyczyły jamy ustnej i przewodu pokarmowego. Zwykle był to świąd jamy ustnej, zwiększone ślinienie. Do chwili obecnej nie opisywano zgonu związanego z ta metodą leczenia.

    Odczulanie podjęzykowe wymaga dużej samokontroli ze strony pacjenta. Należy bezwarunkowo przestrzegać zaleconego dawkowania, każda zmiana powinna być konsultowana z lekarzem alergologiem.

    Piśmiennictwo:

    AgostiniF., Tellarini L., Caconica G.W. i wsp.: Safety of sublingual immunotherapy with a monomeric allergoid in very young children. Allergy. 2005; 60: 133-134.
    Antczak-Marczak M., Kuna P.: Swoista terapia alergenowa (SIA) w praktyce - porównanie aktualnych wytycznych europejskich i amerykańskich, EBM versus ChPL. Terapia. Alergologia. 2012; 4 (271): 36-42.
    Bartkowiak-Emeryk M.: Immunoterapia podjęzykowa - wysokie dawki, wysokie bezpieczeństwo? Alergia. 2008; 1: 7-9.
    Immunoterapia miejscowa. Stanowisko ekspertów. Alergia. Astma. Immunologia. 1999; 4: 203-214
    Kowalski M.L.: Immunoterapia alergenowa. Mediton. Oficyna Wydawnicza, 2003: 137-146.
    Kupczyk M., Kuna P.: Mechanizmy immunologiczne skutecznej immunoterapii swoistej. Terapia. Alergologia. 2012; 4 (271): 30-34.
    Nittner-Marszalska M.: Immunoterapia podjęzykowa (SLIT) - skuteczność w świetle badań z ostatnich lat. Alergia. 2009; 4: 34-38
    Penagos M., Compalati E., Tramline F. i wsp.: Efficacy of sublingual immunotherapy in the treatment of allergic rhinitis in pediatric patients 3 to18 years of age : metaanalysis of randomized, placebo-controlled, double-blind trials. Ann. Allergy Asthma Immunol. 2006; 97: 141-148
    Rogala B., Błażowski Ł., Glück J.: Immunoterapia podjęzykowa u dzieci. Część I. Ocena objawów ubocznych. Alergia. Astma. Immunologia. 2005; 10: 210-217
    Kruszewski J. (red.): Standardy w alergologii, część I. Stanowiska panelów eksperckich Polskiego Towarzystwa Alergologicznego. Kraków 2010
    Żukowski S., Moniuszko M., Bodzenta-Łukaszyk A.: Immunoterapia alergenowa - leczenie przyczynowe w chorobach alergicznych. Alergologia Info 2009; 5-6: 191-196
  • Swędząca wysypka i opuchlizna po zjedzeniu banana
    Mój syn zjadł banana, a po krótkiej chwili zaczęła go swędzieć cała jama ustna, a po kilku godzinach pojawiła się swędząca wysypka na całym ciele. Spuchły mu dłonie oraz usta i stopy i całkowicie zablokował się nos.
    Więcej

    Pytanie nadesłane do redakcji

    Mój syn zjadł banana, a po krótkiej chwili zaczęła go swędzieć cała jama ustna, a po kilku godzinach pojawiła się swędząca wysypka na całym ciele. Spuchły mu dłonie oraz usta i stopy i całkowicie zablokował się nos. Mój syn jest alergikiem, ale po jedzeniu raczej nigdy nie miał objawów, oprócz mleka - jak za dużo wypił, dostawał skazy białkowej, ma 20 lat. Podałam podwójną dawkę Calcium, ale nie wiem, czy to wystarczy. Proszę o opinię i poradę, jak mam mu pomóc?

    Odpowiedziała

    dr n. med. Grażyna Durska
    Zakład Medycyny Rodzinnej
    Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie
    Poradnia Alergologiczna „Podgórna” w Szczecinie

    Reakcja, która wystąpiła u Pani syna najprawdopodobniej była wywołana nadwrażliwością alergiczną IgE-zależną.

    Objawy ze strony jamy ustnej tzw. OAS (zespół alergii jamy ustnej, oral allergy syndrom, zespół Amlota i Lessofa) związane były z fazą natychmiastową, do której doszło wkrótce po kontakcie błony śluzowej jamy ustnej z alergenem. Po kilku godzinach od spożycia banana wystąpiła późna faza uczulenia IgE-zależnego (objawy ze strony nosa, skóry).

    Napisała Pani, że syn jest alergikiem, ale poza występującą w przeszłości nadwrażliwością na alergeny białka mleka krowiego, manifestującą się wypryskiem atopowym, nie reagował dotychczas na inne alergeny pokarmowe. Przypuszczam więc, że syn jest uczulony na alergeny powietrznopochodne?

    Jeżeli tak, to prawdopodobnie niepokojące Panią objawy zostały wywołane reakcją krzyżową pomiędzy alergenami powietrznopochodnymi a alergenami pokarmowymi. Możliwe są również reakcje krzyżowe z alergenami kontaktowymi.

    Reakcje te związane są ze strukturalnym podobieństwem budowy niektórych alergenów powietrznopochodnych i pokarmowych, co prowadzi do rozpoznawania alergenów przez te same elementy układu immunologicznego i w następstwie do produkcji przeciwciał IgE.

    Przy kolejnym kontakcie alergenu z przeciwciałem, zlokalizowanym między innymi na komórkach tucznych dochodzi do zainicjowania przemian w przebiegu których komórka uwalnia mediator o nazwie histamina. Związek ten jest odpowiedzialny za objawy kliniczne ze strony poszczególnych narządów (jamy ustnej, nosa, oczu, dróg oddechowych, skóry, przewodu pokarmowego a w ciężkich reakcjach również układu krążenia).

    Możliwe są reakcje krzyżowe pomiędzy alergenami banana a:

    • alergenami powietrznopochodnymi roślin, takich jak: brzoza (bardzo częste uczulenia) oraz ambrozja (w Polsce alergen o niewielkim znaczeniu, chociaż w bieżącym roku lokalnie stwierdzano jego wysokie stężenia),
    • alergenami lateksu (alergia związana z glukonazą bananową należącą do białek PR-2) - zespół lateks-owoce,
    • alergenami innych owoców i warzyw, np. melona, kiwi, awokado, arbuza, owoców cytrusowych, pomidora (alergeny o charakterze profilin).

    Inne wytłumaczenie objawów występujących po zjedzeniu banana to:

    • duża ilość amin biogennych, w tym histaminy zawartych w bananach (reakcja niealergiczna - histamina spożyta w owocu wywołuje takie same objawy, jak w czasie reakcji alergicznej, nie jest to jednak efekt połączenia się alergenu ze swoistym przeciwciałem IgE),
    • reakcja na kwas benzoesowy zawarty w owocu,
    • możliwość reakcji na salicylany zawarte w bananie (może występować u osób z nadwrażliwością na niesteroidowe leki przeciwzapalne).

    W przypadku reakcji alergicznej IgE-zależnej najczęściej objawy kliniczne występują już po zjedzeniu niewielkich ilości uczulającego pokarmu. W reakcjach o mechanizmie niealergicznym objawy mogą różnić się nasileniem, mogą również nie występować po kolejnym spożyciu banana, związane jest to z różną ilością substancji wyzwalających w poszczególnych owocach.

    Diagnostyka nadwrażliwości pokarmowej nie jest łatwa, często wymaga żmudnej długotrwałej obserwacji.

    W przypadku Pani syna rozpoznanie raczej nie powinno sprawiać problemów. Wykonanie testów skórnych natywnych (z bananem) lub z alergenami komercyjnymi prawdopodobnie pozwoli potwierdzić nadwrażliwość alergiczną IgE-zależną.

    Niezależnie od mechanizmu reakcji zalecałabym unikanie jedzenia bananów. W razie wystąpienia w przyszłości podobnych objawów można zastosować doustny lek antyhistaminowy II generacji (preparaty wapnia wykazują niewielkie działanie przeciwhistaminowe, w związku z czym nie są zalecane w leczeniu chorób alergicznych). Objawy ze strony nosa skutecznie znoszą glikokortykosteroidy stosowane donosowo.

    W przebiegu reakcji z nadwrażliwości pokarmowej możliwe jest również wystąpienie objawów związanych z:

    • obrzękiem krtani (problemy z oddychaniem, szczekający kaszel, uczucie duszności),
    • skurczem oskrzeli (napadowy kaszel, świszczący oddech, uczucie ściskania w klatce piersiowej, uczucie braku powietrza i duszność).

    Istnieje również ryzyko wystąpienia objawów ze strony układu krążenia (spadek ciśnienia krwi, zatrzymanie akcji serca).

    W zależności od lokalizacji narządowej podaje się leki, takie jak: wziewne preparaty rozszerzające oskrzela, glikokortykosteroidy wziewne, czasami glikokortykosteroidy systemowe.

    Ponieważ nie można przewidzieć, jakie będzie nasilenie objawów po kolejnym kontakcie z alergenem pacjent powinien posiadać adrenalinę w postaci ampułkostrzykawki - lek ratujący życie w ciężkich reakcjach anafilaktycznych. Ważne jest także dokładne zapoznanie się ze sposobem podania leku.

    Piśmiennictwo:

    Bartuzi Z. (red.): Alergia na pokarmy. Alergologia w praktyce., Mediton. Oficyna Wydawnicza 2006
    Cichocka-Jarosz E.: Postępy w anafilaksji. Alergia. 2008; 2/36: 11-14.
    Panaszek B., Szmagierewski W.: Zespół alergii jamy ustnej. Alergia. 2012; 2: 6-13.
    Panaszek B., Szmagierewski W.: Źródła alergenów reagujących krzyżowo i ich znaczenie kliniczne. Alergia. 2010; 4: 32-38.
    Wolak P. i wsp.: Zastosowanie autostrzykawek z adrenaliną w leczeniu wstrząsu anafilaktycznego. Terapia. Alergologia. 2007; XV, 41(191): 83-84.
  • Jaka jest zależność między testami skórnymi a oznaczeniem miana swoistych przeciwciał IgE w surowicy krwi?
    Jaka jest zależność pomiędzy skórnymi testami na IgE swoiste a podobnymi z surowicy krwi. Czy, jeśli wielokrotnie testy skórne wykazywały uczulenie na orzechy, pomidora, mąkę itd. możliwy jest wynik "0" w testach na IgE swoiste z krwi na te same alergeny? Czy może to świadczyć o błędzie laboratorium?
    Więcej

    Pytanie nadesłane do redakcji

    Jaka jest zależność pomiędzy skórnymi testami na IgE swoiste a podobnymi z surowicy krwi. Czy, jeśli wielokrotnie testy skórne wykazywały uczulenie na orzechy, pomidora, mąkę itd. możliwy jest wynik "0" w testach na IgE swoiste z krwi na te same alergeny? Czy może to świadczyć o błędzie laboratorium?

    Odpowiedziała

    dr n. med. Grażyna Durska
    Zakład Medycyny Rodzinnej
    Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie
    Poradnia Alergologiczna „Podgórna” w Szczecinie

    Testy punktowe z alergenami podobnie jak oznaczenia swoistych przeciwciał IgE w surowicy krwi są badaniami stosowanymi w diagnostyce alergii IgE-zależnej.

    Za złoty standard diagnostyczny uznaje się testy skórne (pric testy).

    Są one szczególnie wiarygodne (wysoka swoistość - zdolność testu do wykluczenia uczulenia i czułość - zdolność testu do potwierdzenia uczulenia) w uczuleniach powietrznopochodnych wywołanych alergenami roślin, roztoczy kurzu domowego, zarodników grzybów mikroskopowych czy niektórych alergenów zwierzęcych.

    Za wynik dodatni uznaje się powstanie w miejscu założenia testu, bąbla o średnicy równej co najmniej 3 mm, otoczonego rumieniem. Średnica bąbla przy histaminie (kontrola dodatnia) również powinna wynosić co najmniej 3 mm. Kontrola ujemna powinna być równa zero. W sytuacji dodatniej kontroli ujemnej wyniki testów interpretuje się nieco inaczej.

    W przypadku alergii pokarmowej czułość testów punktowych jest znacznie mniejsza z tego powodu coraz częściej w diagnostyce stosuje się testy natywne z naturalnym pokarmem.

    Przed wykonaniem testów punktowych należy pamiętać o „odstawieniu” leków antyhistaminowych (zazwyczaj na ok. 2 tyg.), niektórych leków przeciwbólowych, inhibitorów kalcyneuryny oraz glikokortykosteroidów miejscowych, a także stosowanych doustnie w dawkach powyżej 10 mg/dobę w przeliczeniu na prednizolon.

    Testów punktowych nie należy przeprowadzać u kobiet ciężarnych.

    Przy interpretacji wyników należy również brać pod uwagę reaktywność skóry zależną od wieku badanego.

    Metodą alternatywną dla testów punktowych może być oznaczenie miana swoistych przeciwciał IgE w surowicy krwi. Badanie można wykonać w każdym wieku niezależnie od przyjmowanych przez pacjenta leków oraz od nasilenia objawów choroby alergicznej. Możliwe jest również wykonanie badania u kobiet ciężarnych.

    Niestety wyniki są obarczone większą liczbą błędów zależnych zarówno od jakości stosowanych odczynników, jak i zastosowanej metody, doświadczenia personelu medycznego, dlatego ważne jest, aby diagnostyka była przeprowadzana w laboratoriach podlegających okresowej kontroli standaryzacyjnej.

    Inne ograniczenia tej metody to długi czas oczekiwania na wynik (w przypadku testów punktowych odczyt testów następuje po 15-20 min) oraz znacznie wyższy koszt badania. Ponadto wynik pozwala jedynie na ocenę stężenia przeciwciał we krwi, co nie zawsze odpowiada ich stężeniu w narządzie, w którym toczy się choroba.

    Interpretacja wyników zależy od stężenia przeciwciał, ocenianego w liczbach bezwzględnych oraz w klasach. Im wyższa klasa, tym wyższe stężenie przeciwciał, czyli większe prawdopodobieństwo uczulenia. Istotne są wyniki od 3 klasy wzwyż.

    U około 10-15% testowanych (różnymi metodami) wyniki badań są dodatnie, pomimo braku objawów choroby alergicznej. Osoby te nie wymagają leczenia farmakologicznego.

    Istnieje też druga, mniej liczna grupa pacjentów, u której występują objawy choroby alergicznej przy początkowo ujemnym wyniku testów. Bardzo często testy wykonane u tych osób po kilku miesiącach, czasami latach ulegają pozytywizacji. W celu zwiększenia wiarygodności badania, zwłaszcza w przypadku wyników ujemnych należy testy powtórzyć.

    W przypadku wątpliwości diagnostycznych należy przeprowadzić prowokację alergenową.

    Przy podejrzeniu alergii powietrznopochodnej - prowokację donosową.

    W przypadku alergii pokarmowej badaniem o największej czułości i swoistości jest próba prowokacji doustnej (jeśli w wywiadzie występowały objawy anafilaksji próbę przeprowadza się wyłącznie w warunkach szpitalnych).

    W Pani przypadku istotne byłoby stwierdzenie czy istnieje związek przyczynowy pomiędzy spożyciem wymienionych produktów spożywczych a objawami choroby alergicznej. Jeżeli nie ma takiej zależności nie należy się przejmować wynikami przeprowadzonych badań.

    Piśmiennictwo:

    Bartuzi Z.: Alergia na pokarmy. Mediton. Oficyna Wydawnicza, 2006: 177-192
    Kruszewski J., Silny W., Mazurek H., Czarnecka-Operacz M.: Testy skórne. [w:] Standardy w alergologii. Dom Wydawniczy Benkowski, 2003: 9-29
    Małolepszy J., Kuna P., Kowalski M, L., Chmielewska-Szewczyk D.: Stężenie IgE całkowitego oraz IgE alergenowoswoistych. Standardy w alergologii. Medycyna Praktyczna, 2010: 41-45
    Semiuk A., Barczyk A., Pierzchała W.: Propozycja protokołu wykonywań punktowych testów skórnych. Wiadomości lekarskie. 2005; LVIII, 5-6: 358-365
    Semiuk-Orzech A., Barczyk A., Pierzchała W.: Porównanie wyników punktowych testów skórnych wykonanych za pomocą standaryzowanego lancetu oraz igły iniekcyjnej. Polski Merkuriusz Lekarski. 2008; XXIV, 144: 495-501
    Standardy w alergologii. Stanowisko Panelów Eksperckich Polskiego Towarzystwa Alergologicznego. Kruszewski J., Kowalski M.L. (red.): Drukarnia Skleniarz, Kraków 2010, część I: 24-33, 39-45, 59-65
  • Alergia na leki przeciwbólowe
    Nie toleruję leków z grupy NLPZ - taką kiedyś postawiono mi diagnozę. Jakie leki przeciwzapalne i przeciwbólowe mogę stosować?
    Więcej

    Pytanie nadesłane do redakcji

    Nie toleruję leków z grupy NLPZ - taką kiedyś postawiono mi diagnozę. Pierwsze objawy w postaci obrzęku Quinckego - obrzęk krtani, twarzy, stawów, bardzo swędząca wodnista pokrzywka na całym ciele z utratą świadomości włącznie wystąpiły po zażyciu jednej tabletki Pabialginy, gdy miałam 17 lat w 1971 r. Wspaniały lekarz, który wówczas był świadkiem wydarzenia i udzielał pierwszej pomocy, poinformował mnie i moich rodziców o nietolerancji tego typu leku i przestrzegł przed stosowaniem podobnych. Nie byłam świadoma tego tematu, lekarze natomiast nie wierzyli moim informacjom i takie obrzęki wystąpiły u mnie jeszcze wielokrotnie, gdy podano mi Pyralginę, Cofedon, Isalgin, Gardan, jakieś leki przeciwgrypowe i zastrzyki przeciwbólowe, których nazwy nie pamiętam.
    Reakcja była zawsze taka sama, a akcja przywrócenia mnie „na ziemię” kończyła się pomocą w szpitalu. Od wielu lat cierpię na schorzenie kręgosłupa i zwyrodnienia, jakoś staram się z tym żyć - fizykoterapia, okłady z lodu, maści ziołowe, ale czas pędzi nieubłaganie szybko, mam 60 lat, bóle nasilają się, coraz częściej występują stany zapalne, a ja czasami mimo mojej wielkiej aktywności życiowej (pracuję również zawodowo) po cichu w kącie wyję z bólu. Już nie mam odwagi poddać się leczeniu tabletkami.
    Prowadzący mnie lekarz ortopeda zalecił mi ostatnio lek o nazwie Biofenac, który jednak odradziła mi brać farmaceutka, ponieważ jest to lek z grupy NLPZ. Czy słusznie? Nie wiem komu wierzyć. Jakie leki przeciwzapalne i przeciwbólowe mogę stosować? Chcę utrzymywać jakąś względną sprawność fizyczną i jeszcze trochę normalnie pożyć, ale też nie mogę zaniedbać nasilających się zmian zwyrodnieniowych. Zalecano mi Tramal, owszem, stosowałam w kroplach lub zastrzykach, ale działał krótko, raczej osłabiając moją zdolność „trzeźwego myślenia”. Lekiem, który bardzo mi pomagał to zastrzyki „FIBS” niestety już wycofane z obrotu w kraju.

    Odpowiedziała

    dr n. med. Grażyna Durska
    Zakład Medycyny Rodzinnej
    Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie
    Poradnia alergologiczna „Podgórna” w Szczecinie

    Opisywane przez Panią objawy są charakterystyczne dla nadwrażliwości na niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ). NLPZ stanowią drugą co do częstości przyczynę nadwrażliwości na leki. Szacuje się, że objawy nadwrażliwości występują u około 21-25% ogółu ludności. Objawy mogą być wywołane zarówno w mechanizmie immunologicznym, jak i nieimmunologicznym.

    Do najczęściej obserwowanych reakcji niepożądanych należą objawy ze strony skóry. W przypadku manifestacji ze strony dróg oddechowych (obrzęk krtani, skurcz oskrzeli) czy układu krążenia (spadek ciśnienia krwi, zaburzenia rytmu serca, zatrzymanie akcji serca) wzrasta ryzyko ciężkich powikłań do zgonu włącznie. Wydaje się, że nadwrażliwość na NLPZ z grupy heteroarylowych pochodnych kwasu octowego (naproksen, diklofenak, ibuprofen) wiąże się z większym ryzykiem ciężkich reakcji anafilaktycznych.

    Poza reakcjami występującymi w krótkim czasie po przyjęciu leku możliwe jest również wystąpienie reakcji po 24 godzinach, a nawet kilku dniach. Na szczęście reakcje późne występują znacznie rzadziej niż w przypadku nadwrażliwości na inne leki.

    Do reakcji późnych należą:

    • rumień trwały, pęcherzowe reakcje skóry (zespół Stevensa i Johnsona, zespół toksycznej nekrolizy - TEN)
    • zapalenie nerek
    • jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
    • śródmiąższowe zapalenie płuc

    Przy podejrzeniu nadwrażliwości na leki przeciwbólowe bezwzględnie przeciwwskazane są preparaty, po których wcześniej występowały objawy.

    Pomiędzy lekami przeciwbólowymi różniącymi się budową chemiczną mogą zachodzić reakcje krzyżowe, dlatego też mechanizm ten należy uwzględnić przed wskazaniem bezpiecznego leku. Powinna Pani otrzymać (od swojego lekarza pierwszego kontaktu) skierowanie do poradni alergologicznej zajmującej się problematyką nadwrażliwości na leki. Zazwyczaj są to poradnie przykliniczne w ośrodkach akademickich.

    Przy podejrzeniu nadwrażliwości natychmiastowej (IgE-zależnej) wykonuje się testy skórne oraz oznaczenie stężenia swoistych przeciwciał IgE w surowicy krwi. Najważniejszym elementem procesu diagnostycznego jest próba prowokacji, zwykle doustnej, pozwala ona na wytypowanie bezpiecznego leku.

    Pacjent, u którego potwierdzono nadwrażliwość na leki (nie tylko z grupy NLPZ) powinien otrzymać pisemne zaświadczenie o stwierdzonej nadwrażliwości, a także wykaz leków, które mogą być bezpiecznie przyjmowane. Zaświadczenie należy zawsze nosić przy sobie, najlepiej razem z dokumentem tożsamości, pozwoli to na zmniejszenie ryzyka przypadkowego podania „niebezpiecznego” leku w sytuacji udzielania nagłej pomocy medycznej.

    Do czasu wytypowania bezpiecznego leku może Pani przyjmować preparat, po którym nie występowały dotychczas działania niepożądane. Z Pani pytania wynika, że lekiem dobrze tolerowanym jest Tramal.

    Do niedawna wydawało się, że paracetamol w dawce do 500 mg jest lekiem bezpiecznym dla osób nietolerujących NLPZ, obecnie w związku z opisywanymi reakcjami niepożądanymi po przyjęciu tego leku przed jego rekomendowaniem również zaleca się wcześniejszą prowokację pod nadzorem lekarskim.

    Piśmiennictwo:

    Gliński W., Rudzki E.: Alergologia dla lekarzy dermatologów. Czelej, Lublin 2002
    Kowalski M.L., Makowska J.S., Blanca M. i wsp.: Nadwrażliwość na niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) - klasyfikacja, rozpoznawanie i leczenie: przegląd EAACI/ENDA i GA2LEN/HANNA. Alergia. Astma. Immunologia. 2011; 16(2): 57-70
    Kupczyk M., Kuna P.: Nadwrażliwość na aspirynę i inne niesteroidowe leki przeciwzapalne. Pneumonologia i Alergologia Polska. 2008; 76,5: 366-377
    Kurek M., Załuga E., Staszyńska-Kurek M.: Typowanie bezpiecznego leku przeciwbólowego. Rozwiązanie dla osób reagujących objawami anafilaksji na NLPZ. [W:] Kurek M. (red.): Stany nagłe w alergologii. Medical Tribune. 2004: 81-88