4 marca 2015 roku
poczta
zaloguj się
 
Poczet Lekarzy
medycyna praktyczna dla pacjentów

Parametry wyszukiwania:

 Wszyscy  A B C Ć Č D E F G H I J K L Ł M N O P Q R S Ś T U V W Y Z Ź Ż

Wyniki wyszukiwania

   Dalej »
Lekarz Jerzy Lipka

Internista, Lekarz rodzinny

Choroby wewnętrzne, Medycyna rodzinna

Lekarz Anna Marczuk

Lekarz rodzinny, Pediatra

Medycyna rodzinna, Pediatria

Lekarz Janusz Matusiak

Internista, Specjalista medycyny pracy, Lekarz rodzinny

Choroby wewnętrzne, Medycyna pracy, Medycyna rodzinna

Lekarz Elżbieta Pietras

Internista, Lekarz rodzinny

Choroby wewnętrzne, Medycyna rodzinna

Lekarz Barbara Szczepańska

Internista, Lekarz rodzinny

Choroby wewnętrzne, Medycyna rodzinna

Lekarz Jerzy Szczygielski

Internista, Lekarz rodzinny

Choroby wewnętrzne, Medycyna rodzinna

Lekarz Janusz Trzos

Internista, Lekarz rodzinny

Choroby wewnętrzne, Medycyna rodzinna

Lekarz Marianna Walęciuk

Lekarz rodzinny, Pediatra

Medycyna rodzinna, Pediatria

Lekarz Agnieszka Wasyluk

Internista, Lekarz rodzinny

Choroby wewnętrzne, Medycyna rodzinna

   Dalej »

Poczet Lekarzy zawiera wyłącznie wizytówki stworzone przez lekarzy. Jesteś lekarzem i nie ma Cię w bazie: stwórz wizytówkę!

Przeczytaj też

  • Kurkumina i jej prozdrowotne działanie
    Badania wykazują przeciwzapalne, antyoksydacyjne oraz przeciwnowotworowe działanie kurkuminy. Podkreśla się także jej właściwości przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybiczne.
    Więcej

    Kurkumina to naturalny związek polifenolowy pochodzący z kłącza ostryżu długiego, inaczej zwanego ostryżem indyjskim. Jest to roślina pochodząca z rodziny imbirowatych, wykazująca szeroki zakres działania biologicznego. Uprawia się ją w Indiach, Chinach oraz w południowo-wschodniej Azji (Indonezja, Tajlandia, Wietnam oraz Filipiny).

    Z uwagi na smak i kolor kurkumy w Europie nazywano ją szafranem indyjskim. Znalazła ona swoje zastosowanie w kuchni orientalnej, ale także jako barwnik w przemyśle spożywczym i tekstylnym (to właśnie kurkumina odpowiada za żółty kolor kurkumy). Stosowana była także do konserwacji żywności. Jest także składnikiem licznych mieszanek przyprawowych.

    W starożytnej medycynie chińskiej wykorzystywana była do łagodzenia niestrawności oraz do leczenia trudno gojących się ran i blizn. Sprawdzała się także przy dolegliwościach żołądka i wątroby.

    Obecnie szeroko prowadzone badania wykazują jej działanie przeciwzapalne, antyoksydacyjne oraz przeciwnowotworowe. Podkreśla się także jej właściwości przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybiczne. Korzystne działanie kurkuminy częściowo wyjaśnia fakt, że oddziałuje ona na wiele związków, w tym na białka, enzymy, cytokiny, czynniki transkrypcyjne i czynniki wzrostu.

    Kurkumina po raz pierwszy została wyizolowana w 1815 roku, natomiast jej struktura przestrzenna została opisana dopiero w 1910 roku. Pomimo znanego od wieków korzystnego oddziaływania na zdrowie badania nad tym związkiem oraz zastosowanie go jako leku nastręczają trudności. Decyduje o tym fakt, że kurkumina stanowi tylko 2-5% kurkumy, a ponadto cechuje się ona słabą przyswajalnością po podaniu doustnym. Biodostępność jej jest niewielka ze względu na małą absorpcję z jelita. Następnie, zanim osiągnie krążenie ogólne, jest metabolizowana w wątrobie. Taka sytuacja powoduje, że kurkumina w surowicy jest prawie niewykrywalna. Z kolei za dużą zaletę kurkuminy, potwierdzoną zarówno w badaniach na ludziach, jak i na zwierzętach, uważa się jej małą toksyczność. Dawka 8 g kurkuminy na dzień uważana jest za bezpieczną dla człowieka. Dopiero przy spożyciu 12 g dziennie pojawiały się działania niepożądane w postaci biegunki. Pomimo bardzo obiecujących badań prowadzonych z zastosowaniem kurkuminy, należy podkreślić, że do tej pory nie określono dawki kurkuminy efektywnej biologicznie.

    Przeciwzapalne działanie kurkuminy

    Stan zapalny jest naturalną reakcją organizmu na infekcje, uraz czy też stres o różnej etiologii. Przewlekły stan zapalny o różnym nasileniu leży u podstaw wielu chorób, m.in. chorób nowotworowych, miażdżycy czy otyłości. Przeciwzapalne właściwości kurkuminy wiążą się z upośledzeniem aktywacji jądrowego czynnika transkrypcyjnego NF-κB. Do białek, których ekspresja jest regulowana poprzez NF-κB należą m.in. cytokiny prozapalne (IL-1, IL-2, IL-6, IL-8), interferony, cząsteczki adhezyjne (ICAM-1, VCAM-1) oraz niektóre enzymy (COX-2, cyklooksygenaza-2 oraz LOX-5, lipooksygenaza-5). Zrozumiałe jest zatem, że zahamowanie aktywności NF-κB obniża ekspresję genów odpowiedzialnych za powstawanie białek biorących udział w procesie zapalnym.

    Antyoksydacyjne działanie kurkuminy

    Aby organizm mógł właściwie funkcjonować, musi być zachowana równowaga między powstawaniem reaktywnych form tlenu (RFT) a usuwaniem ich przez systemy antyoksydacyjne. W warunkach homeostazy RFT uwalniane są w ilościach fizjologicznych i bezpiecznych dla komórek organizmu i w tej sytuacji są niezbędne w regulacji wielu procesów komórkowych. Z kolei nasilona produkcja RFT prowadzi do powstania stresu oksydacyjnego oraz do zaburzeń we właściwym funkcjonowaniu komórki.

    Kurkumina jako polifenol o właściwościach antyoksydacyjnych ma zdolność do neutralizowania w komórce reaktywnych form tlenu (RFT). Dodatkowo powoduje ona wewnątrzkomórkowy wzrost poziomu związku o silnych właściwościach przeciwutleniających, glutationu.

    Badania wskazują także na to, że kurkumina hamuje utlenianie lipidów (inaczej peroksydację). Peroksydacja lipidów jest to proces niekorzystny, w wyniku którego powstają zmodyfikowane, uszkodzone cząsteczki lipidów (tzw. nadtlenki lipidów). Korzystne działanie kurkuminy jako czynnika zabezpieczającego przed utlenianiem lipidów wykazali we wstępnych badaniach klinicznych Ramírez-Boscá i wsp. Mężczyznom w wieku 27-67 lat, przez okres 45 dni podawano 200 mg wodno-alkoholowego ekstraktu zawierającego kurkuminę. W wyniku tej suplementacji zaobserwowano znaczący spadek nadtlenków lipidów we krwi badanych osób. Co ważne, naukowcy nie stwierdzili skutków ubocznych stosowanego preparatu, takich jak uszkodzenie wątroby. W kolejnym etapie badań prowadzonych przez ten sam zespół oceniono wpływ 60-dniowego podawania kurkuminy, m.in. na poziom utlenionej frakcji LDL, i wykazano 25-50% spadek nadtlenków lipidów w LDL.

    Przeciwnowotworowe oraz chemoprewencyjne działanie kurkuminy

    Powstawanie nowotworu jest procesem skomplikowanym, obejmującym wiele etapów. Obejmuje on powstanie pierwotnych zmian nowotworowych, utrwalenie ich oraz angiogenezę (proces tworzenia się nowych naczyń na bazie już istniejących, niezbędny do wzrostu guza i tworzenia się przerzutów) i wzrost nowotworu. Badania wskazują, że kurkumina hamuje proces nowotworzenia na wszystkich etapach powstawania guza. U myszy, którym przeszczepiono komórki nowotworowe raka jajnika, kurkumina hamuje wzrost guza na drodze spadku aktywności czynnika transkrypcyjnego NF-κB. Podobnie u myszy, którym wszczepiono komórki raka okrężnicy, podawanie kurkuminy spowodowało znaczący spadek masy guza oraz zahamowanie angiogenezy w jego otoczeniu.

    Badania eksperymentalne zwracają także uwagę na chemoprewencyjne właściwości kurkuminy. Chemoprewencja jest to zastosowanie naturalnych lub syntetycznych związków chemicznych w celu zatrzymania, spowolnienia procesu nowotworzenia lub odwrócenia już powstałych zmian. Do korzyści, jakie wynikają ze stosowania związków chemoprewencyjnych, zalicza się m.in. znikome działania uboczne, małą toksyczność oraz zdolność dezaktywacji czynników rakotwórczych, ale także łagodzenie negatywnych skutków wywołanych przez nie w komórce. Większość poznanych związków chemoprewencyjnych to związki roślinne, które dzieli się na dwie klasy. Pierwsza klasa - to tzw. związki blokujące, które hamują etap inicjacji nowotworu. Druga klasa - to związki supresyjne, czyli takie, które hamują przekształcanie powstałych komórek nowotworowych. Należy podkreślić, że dzięki szerokiemu spektrum działania kurkumina jest związkiem zaliczanym do obu tych klas.

    Większość badań prowadzonych z zastosowanie kurkuminy jest obecnie w fazie przedklinicznej. Wyniki ich są na tyle zachęcające, że stanowią podstawę do przeprowadzenia badań z randomizacją. Poza szeroko zakrojonymi badaniami istotne wydaje się także stworzenie takiego preparatu, który charakteryzowałby się większą przyswajalnością.

    Piśmiennictwo:

    1. Aggarwal B.B., Sundaram C., Malani N., Ichikawa H.: Curcumin: the Indian solid gold. Adv. Exp. Med. Biol., 2007; 595: 1_75
    2. Menon V.P., Sudheer A.R.: Antioxidant and anti-inflammatory properties of curcumin. Adv. Exp. Med. Biol., 2007; 595: 105_25
    3. Shrikant M., Kalpana P.: The effect of curcumin (turmeric) on Alzheimer's disease: an overview. Ann. Indian Acad. Neurol., 2008; 11(1): 13–19
    4. Pandav R., Belle S.H., DeKosky S.T.: Apolipoprotein E polymorphism and Alzheimer's disease: the Indo-US cross-national dementia study. Arch. Neurol., 2000; 57: 824–30
    5. Ramírez-Boscá A., Soler A., Carrión Gutiérrez M.A. i wsp.: Antioxidant curcuma extracts decrease the blood lipid peroxide levels of human subjects. Age 1995; 18: 167-169
    6. Ramírez-Boscá A., Carrión Gutiérrez M.A., Soler A. i wsp.: Effects of the antioxidant turmeric on lipoprotein peroxides: implications for the prevention of atherosclerosis. Age 1997; 20:165-168
    7. Lin Y.G., Kunnumakkara A.B., Nair A. i wsp.: Curcumin inhibits tumor growth and angiogenesis in ovarian carcinoma by targeting the nuclear factor-kappaB pathway. Clin. Cancer Res., 2007;13(11): 3423-3430
    8. Aoki H., Takada Y., Kondo S. i wsp.: Evidence that curcumin suppresses the growth of malignant gliomas in vitro and in vivo through induction of autophagy: role of akt and extracellular signal-regulated kinase signaling pathways. Mol. Pharmacol., 2007; 72(1): 29-39. Epub 2007 Mar 29
  • BMI i inne wskaźniki służące ocenie masy ciała
    Czy BMI to wiarygodny wskaźnik oceny masy ciała? Jakie są inne, dokładniejsze metody pomiaru stopnia otyłości?
    Więcej

    Najprostszą i najpowszechniej stosowaną metodą oceny stopnia otyłości jest wskaźnik BMI (body mass index), zwany także wskaźnikiem Queteleta. Został on zaproponowany w 1832 roku przez belgijskiego matematyka, astronoma i statystyka Adolfa Queteleta. U podstaw zasadności obliczania tego wskaźnika leży przekonanie, że osoby tego samego wzrostu mają podobną ilość beztłuszczowej masy ciała (czyli masy tkanki mięśniowej i kości). W związku z tym, różnica w ich masie ciała wynika z różnej zawartości tkanki tłuszczowej w organizmie. Zgodnie z kryteriami WHO otyłość powinno rozpoznawać się za pomocą tego wskaźnika.

    Oblicza się go w następujący sposób: BMI = masa ciała (kg)/wzrost (m)2

    Korzystając z BMI, wyróżnia się następujące kryteria BMI:

    • Niedowaga <18,5
    • Prawidłowa masa ciała 18,5–24,9
    • Nadwaga 25–29,9
    • Otyłość ≥30
      • I stopnia 30–34,9
      • II stopnia 35–39,9
      • III stopnia ≥40

    Oblicz swoje BMI korzystając z naszego kalkulatora BMI

    Czy BMI to wiarygodny wskaźnik oceny masy ciała?

    BMI jest wskaźnikiem prostym do obliczenia, aczkolwiek należy pamiętać, że ma on pewne ograniczenia. BMI nie w pełni różnicuje masę ciała związaną z zawartością tłuszczu w organizmie człowieka z ilością mięśni oraz wody, nie uwzględnia także rozmieszczenia tkanki tłuszczowej. Ponadto może nie być wiarygodny, zwłaszcza u osób z rozbudowaną tkanką mięśniową – osoby z dużą ilością tkanki mięśniowej będą miały wysokie BMI, pomimo stosunkowo niewielkiej ilości tkanki tłuszczowej.

    Jeśli nie BMI, to co?

    Dokładniejszych pomiarów stopnia otyłości można dokonać poprzez pomiar grubości fałdów skórno-tłuszczowych (na ramieniu, pod łopatką oraz na brzuchu). Minusem tej metody jest konieczność wykorzystania specjalistycznych wyskalowanych fałdomierzy. Ponadto osoba dokonująca takiego pomiaru powinna mieć duże doświadczenie w wykonywaniu takich analiz.

    Prostym badaniem antropometrycznym pomagającym w ocenie typu otyłości jest pomiar obwodu pasa i bioder (waist-hip ratio – WHR). Wzajemny stosunek tych pomiarów informuje nas o tym, czy mamy do czynienia z otyłością brzuszną (typu androidalnego) niosącą ryzyko powikłań metabolicznych, czy też z otyłością pośladkowo-udową (typu gynoidalnego) z mniejszym ryzykiem powikłań zdrowotnych. Otyłość androidalną, rozpoznajemy, gdy WHR jest większy lub równy 0,8 u kobiet lub 1,0 u mężczyzn, natomiast otyłość gynoidalną rozpoznajemy, gdy WHR jest niższy niż 0,8 u kobiet lub 1,0 u mężczyzn.

    W celu precyzyjnego określenia zawartości tkanki tłuszczowej w badaniach naukowych korzysta się także z tomografii komputerowej (TK), magnetycznego rezonansu jądrowego (MR), rentgenowskiej absorpcjometrii podwójnej energii (dual energy X-ray absorptiometry – DXA) oraz bioimpedancji elektrycznej (bioelectrical impedance analysis – BIA).

    Badanie DXA uznawane jest za metodę referencyjną, dającą bardzo precyzyjne wyniki. Wykorzystywane jest tu zjawisko osłabienia wiązki promieniowania jonizującego, przechodzącego przez różne tkanki organizmu. Różnica w pochłanianiu dwóch energii przez tkankę miękką i kostną umożliwia ocenę zawartości tkanki tłuszczowej, ale służy także badaniu gęstości mineralnej kości.

    Badania TK, MR i DXA służą rozpoznaniu otyłości trzewnej, ale wykorzystanie tych metod jest ograniczone z uwagi zarówno na dostępność, jak i wysokie koszty badania. Jako alternatywę, do oceny otyłości trzewnej w codziennej praktyce korzysta się z pomiaru obwodu pasa. Zgodnie z kryteriami International Diabetes Federation otyłość trzewną u Europejczyków rasy białej rozpoznaje się w przypadku kobiet, gdy obwód talii ≥80 cm, a w przypadku mężczyzn ≥94 cm.

    Kolejną metodą jest BIA. Polega na pomiarze oporu elektrycznego (impedancji), na który składa się rezystancja i reaktancja tkanek miękkich, przez które jest przepuszczany prąd elektryczny o niskim natężeniu. Jest to nieinwazyjna metoda pomiaru składu ciała stosowana zarówno w klinikach, jak i gabinetach lekarskich i klubach fitness. Wyniki są łatwe do uzyskania i cechują się dużą powtarzalnością. Sprzęt służący do pomiarów BIA jest przenośny i stosunkowo niedrogi. Po raz pierwszy zastosowano tę metodę w połowie lat 80. XX wieku, aczkolwiek właściwości elektryczne tkanek są znane już od bardzo dawna. W celu dokonania właściwego pomiaru ważne są warunki standaryzacji przeprowadzonego pomiaru. Pacjent 5–10 minut przed pomiarem powinien przyjąć pozycję leżącą, a miejsce, w którym będzie umieszczona elektroda, należy przemyć alkoholem. Należy także pamiętać o pomiarze nie wcześniej niż 4 godziny po posiłku (najlepiej przeprowadzić go na czczo). Nie należy wykonywać badania w sytuacjach, które mają wpływ na zaburzenie równowagi wodnej w organizmie, np. aktywność fizyczna (najlepiej zachować 12-godzinny odstęp od ćwiczeń fizycznych), spożycie alkoholu, przyjmowanie leków diuretycznych.

    Urządzenia do pomiaru BIA można podzielić z uwagi na częstotliwość używanego prądu oraz ze względu na liczbę użytych elektrod. Ze względu na częstotliwość używanego prądu wyróżnia się systemy SF-BIA i MF-BIA. System SF-BIA wykorzystuje jedną częstotliwość prądu i najlepiej sprawdza się w ocenie składu ciała osób zdrowych. Drugi rodzaj urządzeń MF-BIA wykorzystuje prąd o wielu częstotliwościach. Z uwagi na liczbę wykorzystywanych elektrod wyróżnia się systemy 2-, 4- i 8-elektrodowe, z różną konfiguracją ułożenia elektrod: noga-noga, noga-ręka, ręka-ręka.

    Badanie uznaje się za całkowicie bezpieczne dla organizmu, a częstotliwość prądu nie powoduje zaburzeń w pracy mięśnia sercowego ani nerwów. Wyjaśnienia wymaga jednak wpływ BIA na inne urządzenia emitujące pole elektromagnetyczne. Póki nie ma pewnych danych, odradza się przeprowadzanie pomiarów u osób z wszczepionym defibrylatorem, gdyż nawet niewielki prąd może zakłócić działanie urządzenia. Nie zaleca się także przeprowadzania analiz BIA u osób z wszczepionymi metalowymi implantami oraz kobietom w ciąży. Natomiast uważa się, że badanie jest całkowicie bezpieczne dla osób z wszczepionym rozrusznikiem serca.

    Podsumowując, najczęściej zarówno w badaniach klinicznych, jak i w codziennej praktyce, wykorzystuje się BMI. Swoją popularność zawdzięcza nieskomplikowanej metodzie obliczania. W celu określenia typu otyłości stosuje się wskaźnik WHR oraz pomiar obwodu pasa. Popularność zdobywa także metoda BIA z uwagi na fakt prostego, nieinwazyjnego pomiaru. Ponadto aparatura jest stosunkowo niedroga i nie wymaga wcześniejszego szkolenia osoby przeprowadzającej pomiar. Natomiast metody TK, MR, DXA z uwagi na koszty badania stosuje się obecnie wyłącznie w badaniach naukowych.

  • Genetyczna mapa otyłości
    Dzięki przeprowadzonym na wielką skalę badaniom udało się odkryć ponad 90 nowych regionów genomu (loci) związanych z otyłością – informuje „Nature”.
    Więcej

    Dzięki przeprowadzonym na wielką skalę badaniom udało się odkryć ponad 90 nowych regionów genomu (loci) związanych z otyłością – informuje „Nature”.

    Naukowcy z międzynarodowego konsorcjum GIANT (Genetic Investigation of Anthropometric Trait) przeanalizowali dane genetyczne 339 224 osób. Szukali współzależności pomiędzy genomem a indeksem masy ciała (BMI). W ten sposób powstała największa jak dotąd genetyczna mapa otyłości.

    Zidentyfikowano 56 regionów genetycznych wpływających na BMI. Okazało się, że z otyłością mają związek między innymi geny zaangażowane w działanie mózgu. Sugeruje to, że problemy z wagą nie zależą tylko od metabolizmu - mogą mieć częściowo podłoże neurologiczne. Zdaniem naukowców niektóre geny mają związek z kontrolowaniem apetytu, podczas gdy wpływają na procesy nauki i zapamiętywania związane z jedzeniem.

    Oddzielny artykuł na łamach "Nature" poświęcony jest wpływowi genów na rozmieszczenie tkanki tłuszczowej. Związek z rozmieszczeniem tkanki tłuszczowej ma około 33 nowo opisanych loci. Wiadomo, że np. osoby z dużym brzuchem mają więcej problemów zdrowotnych, niż te, u których tkanka tłuszczowa odkłada się głównie na udach.

    W komentarzu dla BBC biorąca udział w badaniach prof. Elizabeth Speliotes z University of Michigan zaznaczyła, że przy tak wielu czynnikach wpływających na powstawanie otyłości jedno rozwiązanie nie pomoże każdemu pragnącemu schudnąć. Jednak znając genetyczne cechy danej osoby łatwiej będzie wskazać jej najskuteczniejszą metodę odchudzania.

    Prof. Peter Weissberg, kierownik do spraw medycznych British Heart Foundation zaznaczył natomiast, że dokładne poznanie mechanizmów związanych z wpływem genów na zdrowie pozwoli skuteczniej zapobiegać zagrożeniom oraz leczyć choroby metaboliczne i choroby serca.