18 kwietnia 2015 roku
poczta
zaloguj się
 
Poczet Lekarzy
medycyna praktyczna dla pacjentów

Parametry wyszukiwania:

 Wszyscy  A B C Ć Č D E F G H I J K L Ł M N O P Q R S Ś T U V W Y Z Ź Ż

Wyniki wyszukiwania

   Dalej »
Lekarz Jerzy Lipka

Internista, Lekarz rodzinny

Choroby wewnętrzne, Medycyna rodzinna

Lekarz Anna Marczuk

Lekarz rodzinny, Pediatra

Medycyna rodzinna, Pediatria

Lekarz Janusz Matusiak

Internista, Specjalista medycyny pracy, Lekarz rodzinny

Choroby wewnętrzne, Medycyna pracy, Medycyna rodzinna

Lekarz Elżbieta Pietras

Internista, Lekarz rodzinny

Choroby wewnętrzne, Medycyna rodzinna

Lekarz Barbara Szczepańska

Internista, Lekarz rodzinny

Choroby wewnętrzne, Medycyna rodzinna

Lekarz Jerzy Szczygielski

Internista, Lekarz rodzinny

Choroby wewnętrzne, Medycyna rodzinna

Lekarz Janusz Trzos

Internista, Lekarz rodzinny

Choroby wewnętrzne, Medycyna rodzinna

Lekarz Marianna Walęciuk

Lekarz rodzinny, Pediatra

Medycyna rodzinna, Pediatria

Lekarz Agnieszka Wasyluk

Internista, Lekarz rodzinny

Choroby wewnętrzne, Medycyna rodzinna

   Dalej »

Poczet Lekarzy zawiera wyłącznie wizytówki stworzone przez lekarzy. Jesteś lekarzem i nie ma Cię w bazie: stwórz wizytówkę!

Przeczytaj też

  • Czy BMI dobrze identyfikuje osoby z nadmiarem tkanki tłuszczowej?
  • Jakie są efekty stosowania diety o zwiększonej zawartości błonnika w porównaniu ze stosowaniem diety wieloskładnikowej u chorych z zespołem metabolicznym?
    Na łamach „Annals of Internal Medicine” opublikowano wyniki badania, którego celem była ocena efektów stosowania nieskomplikowanej diety opartej na zwiększonym spożyciu błonnika, w porównaniu z dietą wieloskładnikową rekomendowaną przez American Heart Association, która – choć skuteczna – może być trudna w realizacji.
    Więcej

    Omówienie artykułu: Y. Ma i wsp.: Single-component versus multicomponent dietary goals for the metabolic syndrome: a randomized trial. Annals of Internal Medicine, 2015; 162: 248–257
    Skróty: AHA – American Heart Association, BMI – wskaźnik masy ciała, CI – przedział ufności, HbA1c – hemoglobina glikowana, RCT – badanie z randomizacją

    Na łamach „Annals of Internal Medicine” opublikowano wyniki badania z randomizacją (RCT), którego celem była ocena efektów stosowania nieskomplikowanej diety opartej na zwiększonym spożyciu błonnika, w porównaniu z dietą wieloskładnikową rekomendowaną przez American Heart Association (AHA), która – choć skuteczna – może być trudna w realizacji.

    Do badania włączono 240 dorosłych chorych (wiek śr. 52 lata, kobiety 72%; BMI śr. 35 kg/m2) z zespołem metabolicznym i przydzielono ich losowo do jednej z 2 grup, w których stosowano:
    1) dietę o zwiększonej zawartości błonnika (≥30 g/d) lub
    2) dietę rekomendowaną przez AHA.

    Wszystkim chorym przez pierwsze 3 miesiące po włączeniu do badania udzielano porad żywieniowych (2 sesje indywidualne i 12 sesji grupowych):

    • w grupie 1. – na temat metod zwiększenia spożycia błonnika w diecie;
    • w grupie 2. – na temat dostosowania kaloryczności diety tak, aby osiągnąć deficyt energii wynoszący 500–1000 kcal/d i uzyskać zmniejszenie masy ciała o 0,5–0,9 kg/tydz., a także zalecano spożycie nasyconych kwasów tłuszczowych <7% energii; ponadto w diecie AHA rekomenduje się m.in. spożywanie: owoców i warzyw, pełnoziarnistych i bogatych w błonnik produktów, chudego białka pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, ryb 2 razy w tygodniu oraz zmniejszenie spożycia: napojów słodzonych, cukru, soli i alkoholu.

    W obu grupach nie polecano aktywności fizycznej.

    Po 12 miesiącach w obu grupach stwierdzono redukcję masy ciała:
    w grupie chorych stosujących dietę o zwiększonej zawartości błonnika średnio o –2,1 kg (95% CI: od –2,9 do –1,3),
    a w grupie diety rekomendowanej przez AHA średnio o –2,7 kg (od –3,5 do –2);
    nie stwierdzono istotnej statystycznie różnicy między grupami (średnia różnica [MD] 0,6 kg [od –0,5 do 1,7]). W obydwu grupach stwierdzono zmniejszenie insulinooporności, glikemii na czczo i ciśnienia tętniczego, bez istotnych różnic między grupami.

    U 8 chorych rozpoznano cukrzycę (HbA1c ≥6,5%) podczas trwania badania (7 chorych w grupie diety o zwiększonej zawartości błonnika vs 1 chory w grupie diety AHA); przy czym okazało się, że do badania zakwalifikowano 6 chorych z HbA1c ≥6,5%, które to kryterium jeszcze nie obowiązywało podczas rekrutacji.

    Według autorów tego badania prosta do zastosowania dieta oparta na zwiększeniu zawartości błonnika w pożywieniu może przynieść istotny klinicznie efekt w postaci redukcji masy ciała, zbliżony do osiąganego w przypadku stosowania wieloskładnikowej diety rekomendowanej przez AHA. Dieta oparta na zwiększonym spożyciu błonnika pokarmowego może także oddziaływać korzystnie na inne niż masa ciała czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego. Tym samym może być odpowiednią alternatywą dla chorych, którym przestrzeganie skomplikowanych zaleceń żywieniowych sprawia trudności.

  • Czy picie soku marchewkowego z równoczesnym podjadaniem orzechów umożliwia wchłanianie witamin A, D, E, K?
    Wiadomo, że witaminy A, D, E, K są wchłaniane razem z tłuszczami, jednak zastanawiam się, czy np. picie soku marchewkowego z równoczesnym podjadaniem orzechów, czy też pestek dyni umożliwia wchłanianie tych witamin?
    Więcej

    Pytanie nadesłane do redakcji

    Wiadomo, że witaminy A, D, E, K są wchłaniane razem z tłuszczami, jednak zastanawiam się, czy np. picie soku marchewkowego z równoczesnym podjadaniem orzechów, czy też pestek dyni umożliwia wchłanianie tych witamin?

    Odpowiedziała

    dr Katarzyna Wolnicka
    Pracownia Żywienia Dzieci i Młodzieży
    Instytut Żywności i Żywienia w Warszawie

    Sok marchwiowy bogaty jest w beta-karoten, czyli prowitaminę A. Jej wchłanianie zwiększa się w obecności tłuszczów. Orzechy i pestki nasion (dyni czy słonecznika) są bogate w korzystne dla zdrowia wielonienasycone kwasy tłuszczowe. Są ponadto doskonałym źródłem białka i wielu cennych witamin i składników mineralnych, takich jak witamina E, selen, miedź, magnez i polifenole. Mogą stanowić dodatek do musli, sałatek, można je spożywć jako przekąskę. Należy jednak pamiętać, że są bardzo kaloryczne (np. 100 g orzechów to ok. 600 kcal).

    Ze względu na zawartość tłuszczu mogą wpływać na poprawę wchłaniania witaminy A z innych produktów w tym z soku marchwiowego.

  • Czy picie maślanek smakowych jest korzystne dla zdrowia?
    Więcej

    Pytanie nadesłane do redakcji

    Czy picie maślanki smakowej, typu truskawkowa, jabłkowa, straciatella jest korzystne dla zdrowia? Pytam, gdyż ta naturalna ma kwaskowy smak.

    Odpowiedziała

    dr Katarzyna Wolnicka
    Pracownia Żywienia Dzieci i Młodzieży
    Instytut Żywności i Żywienia w Warszawie

    Zarówno maślanka, jak i jogurt o smaku owocowym na ogół zawierają w swym składzie dodany cukier. Mogą zawierać nawet od 2 do 4 łyżeczek cukru na szklankę napoju mlecznego. Dlatego w codziennej diecie zaleca się częstsze wybieranie naturalnych jogurtów/napojów mlecznych, niezawierających dodatku cukru.

    Dla urozmaicenia smaku zaleca się dodawanie świeżych czy mrożonych owoców samodzielnie w domu. Z powodu braku cukru w maślance naturalnej smak może się wydawać bardziej kwaskowy.

  • Aktualne zalecenia Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego dotyczące postępowania dietetycznego u chorych na cukrzycę
    Zgodnie ze stanowiskiem Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego terapia behawioralna chorych na cukrzycę powinna uwzględniać zarówno zalecenia dietetyczne, jak i zalecenia dotyczące wysiłku fizycznego, a także zwalczania palenia papierosów.
    Więcej

    Zgodnie ze stanowiskiem Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego terapia behawioralna chorych na cukrzycę powinna uwzględniać zarówno zalecenia dietetyczne, jak i zalecenia dotyczące wysiłku fizycznego, a także zwalczania palenia papierosów.

    Zalecenia dietetyczne

    Prawidłowe żywienie jest istotnym elementem leczenia cukrzycy oraz zapobiegania jej powikłaniom.

    Odpowiednio skomponowana dieta sprzyja utrzymaniu właściwych stężeń glukozy i lipidów (cholesterolu całkowitego, frakcji LDL, frakcji HDL) oraz optymalnych wartości ciśnienia tętniczego.

    Zalecenia ogólne

    Zgodnie ze stanowiskiem PTD każda osoba chorująca na cukrzycę powinna być przeszkolona w kierunku zasad prawidłowego żywienia przez osoby odpowiednio przeszkolone. Może to być lekarz, dietetyk, pielęgniarka diabetologiczna lub edukator diabetologiczny.

    Leczenie dietetyczne powinno zawierać wskazówki dotyczące całkowitej kaloryczności diety, rozkładu kalorii w poszczególnych posiłkach oraz informacje dotyczące źródeł poszczególnych składników odżywczych (węglowodanów, białek, tłuszczu) witamin, składników mineralnych i fitozwiązków.

    Ważnym elementem sprzyjającym właściwej realizacji diety jest uwzględnienie indywidualnych preferencji żywieniowych i kulturowych pacjenta oraz uwzględnienie wieku, płci, poziomu aktywności fizycznej oraz sytuacji materialnej pacjenta.

    Dieta osób chorujących na cukrzycę powinna opierać się na zasadach prawidłowego żywienia skierowanych do osób zdrowych, przy czym powinna uwzględniać dodatkowo:

    • kontrolowanie ilości węglowodanów w zarówno całodziennym jadłospisie, jak i w poszczególnych posiłkach w ciągu dnia
    • ograniczenie żywności zawierającej cukry proste, w tym cukry dodane (np. słodzona herbata)
    • częstość i regularność posiłków.

    W przypadku cukrzycy typu 1, u osób bez nadwagi i otyłości, należy pamiętać o ograniczeniu cukrów prostych oraz przestrzeganiu właściwie zbilansowanej diety. W tym przypadku insulinoterapia powinna uwzględniać nawyki żywieniowe pacjenta oraz jego tryb życia jednak z zachowaniem zasad prawidłowego żywienia. W przygotowaniu zaleceń dietetycznych można korzystać z systemu wymienników węglowodanowych oraz z wartości indeksu glikemicznego (IG) i wartości ładunku glikemicznego (ŁG).

    W przypadku pacjentów z cukrzycą typu 2 poza kontrolą glikemii istotne jest także uzyskanie i utrzymanie prawidłowej masy ciała. Duże znaczenie ma więc całkowita kaloryczność diety uwzględniająca wiek, aktualną masę ciała oraz aktywność fizyczną pacjenta. Dieta powinna być tak skomponowana, aby zapewniała powolną, ale systematyczną utratę masy ciała. Właściwa redukcja masy ciała to od 0,5 kg do 1 kg na tydzień i można ja uzyskać, stosując zarówno dietę z ograniczoną ilością węglowodanów, jak i dietę niskotłuszczową.

    W zapobieganiu i leczeniu cukrzycy typu 2 u osób ze zwiększonym ryzykiem sercowo-naczyniowym można zalecać dietę opartą na założeniach diety śródziemnomorskiej lub dietę DASH (Diateray Approaches to Stop Hypertension).

    Zalecenia szczegółowe

    Zapotrzebowanie na węglowodany

    • 40–50% kaloryczności diety powinno pochodzić z węglowodanów, a przede wszystkim węglowodanów o niskim indeksie glikemicznym IG <50
    • chory powinien ograniczyć spożycie cukrów prostych do minimum
    • dopuszcza się stosowanie słodzików w ilościach zalecanych przez producenta natomiast
    • jako zamiennika sacharozy nie należy stosować fruktozy
    • ilość błonnika pokarmowego w diecie powinna wynosić od 25–40 g/dzień ze szczególnym uwzględnieniem rozpuszczalnych frakcji błonnika pokarmowego: pektyn (obecne w jabłkach, morelach, owocach cytrusowych i marchewce) i beta-glukanu (płatki owsiane i jęczmienne oraz otręby owsiane i jęczmienne).

    Zapotrzebowanie na tłuszcz

    • 30–35% wartości energetycznej diety powinno pochodzić z tłuszczu, a w tym:
      • nasycone kwasy tłuszczowe – SFA (saturated fatty acids) powinny stanowić mniej niż 10%, a u osób ze zwiększonym stężeniem frakcji LDL ≥2,6 mmol/l (≥100 mg/dl) mniej niż 7%
      • tłuszcze jednonienasycone – MUFA (monounsaturated fatty acids) powinny dostarczać 10–15%
      • wielonienasycone kwasy tłuszczowe – PUFA (polyunsaturated fatty acids) powinny stanowić od 6–10% wartości energetycznej diety, w tym kwasy tłuszczowe omega-6: 5–8%, a omega 3: 1–2%
    • zawartość cholesterolu w diecie nie powinna przekraczać 300 mg/ dzień, a u osób z zwiększonym stężeniem cholesterolu frakcji LDL ≥2,6 mmol/l (≥100 mg/dl) nie powinna przekraczać 200 mg/dzień
    • w celu zmniejszenia stężenia cholesterolu frakcji LDL należy ograniczyć nasycone kwasy tłuszczowe i/lub zastąpić je węglowodanami o niskim indeksie glikemicznym i/ lub jednonienasyconymi kwasami tłuszczowymi
    • należy maksymalnie ograniczyć izomery trans kwasów tłuszczowych pochodzące z margaryn twardych, produktów cukierniczych oraz posiłków typu fast food.

    Zapotrzebowanie na białko

    • 15–20% wartości energetycznej diety powinno pochodzić z białek, przy czym stosunek białka pochodzenia zwierzęcego do białka pochodzenia roślinnego powinien być co najmniej 50/50%.

    Zapotrzebowanie na poszczególne składniki odżywcze
    Składnik odżywczy Zalecany udział poszczególnych składników odżywczych w diecie
    węglowodany 40–50 % wartości energetycznej diety, zwłaszcza węglowodany o niskim IG (IG <50)
    tłuszcz 30–35 % wartości energetycznej diety, w tym:

    SFA:
    do 10%,
    do 7% gdy LDL ≥2,6 mmol/l

    MUFA: 10–15%,

    PUFA: 6–8%, w tym
    omega-6: 5–8%
    omega-3: 1–2%

    cholesterol pokarmowy
    do 300 mg/dzień,
    do 200 mg/dzień gdy LDL ≥2,6 mmol/l
    białko 15–20 % wartości energetycznej diety

    Stosunek białka pochodzenia zwierzęcego do roślinnego 50/50%

    Zapotrzebowanie na witaminy i składniki mineralne

    • nie zaleca się suplementacji witaminami i składnikami mineralnymi, jeśli u chorych nie stwierdza się niedoborów.

    Spożycie alkoholu

    • spożycie alkoholu u osób chorujących na cukrzycę nie jest wskazane, gdyż alkohol hamuje uwalnianie glukozy z wątroby i w związku z tym może dojść do niedocukrzenia (hipoglikemii), zwłaszcza jeśli pacjent nie spożył przekąski
    • dopuszcza się spożywanie czystego alkoholu etylowego w ilości nie większej niż 20 g/dzień w przypadku kobiet i nie więcej niż 30 g/dzień w przypadku mężczyzn
    • z alkoholu należy całkowicie zrezygnować w przypadku hipertriglicerydemii (zwiększonego stężenia triglicerydów w surowicy), neuropatii (jest to zespół zaburzeń i objawów chorobowych układu nerwowego, wynikający z niewłaściwego leczenia cukrzycy) oraz w przypadku stwierdzenia zapalenia trzustki w wywiadzie.

    Spożycie soli kuchennej

    • dozwolone spożycie soli wynosi 5–6 g/ dzień, aczkolwiek u osób z umiarkowanym nadciśnieniem tętniczym ilość soli należy ograniczyć do ≤4,8 g/dzień, a w przypadku nadciśnienia tętniczego i nefropatii do ≤4 g/ dzień.