1 listopada 2014 roku
poczta
zaloguj się
 
Poczet Lekarzy
medycyna praktyczna dla pacjentów

Parametry wyszukiwania:

 Wszyscy  A B C Ć Č D E F G H I J K L Ł M N O P Q R S Ś T U V W Y Z Ź Ż

Wyniki wyszukiwania

« Wstecz      Dalej »
Lekarz Bogumiła Marciniak

Internista, Lekarz Rodzinny

Choroby wewnętrzne, Medycyna rodzinna

Lekarz Grażyna Marciniak

Lekarz Rodzinny, Pediatra

Medycyna rodzinna, Pediatria

Lekarz Krystyna Marciniak

Anestezjolog, Internista, Lekarz Rodzinny

Anestezjologia i intensywna terapia, Choroby wewnętrzne, Medycyna rodzinna

Lekarz Mirosława Marciniak

Lekarz Rodzinny, Pediatra

Medycyna rodzinna, Pediatria

Lekarz Urszula Marciniak

Internista, Lekarz Rodzinny

Choroby wewnętrzne, Medycyna rodzinna

Lekarz Barbara Marcinkowska

Lekarz Rodzinny, Pediatra

Medycyna rodzinna, Pediatria

Lekarz Bogusława Marcinkowska

Lekarz Rodzinny, Pediatra

Medycyna rodzinna, Pediatria

Lekarz Elżbieta Marcinkowska

Internista, Lekarz Rodzinny

Choroby wewnętrzne, Medycyna rodzinna

Lekarz Alina Marczewska

Specjalista medycyny pracy, Lekarz Rodzinny

Medycyna pracy, Medycyna rodzinna

Lekarz Anna Marczewska-Wiekiera

Specjalista medycyny paliatywnej, Lekarz Rodzinny, Pediatra

Medycyna paliatywna, Medycyna rodzinna, Pediatria

Lekarz Sławomir Marczewski

Internista, Lekarz Rodzinny

Choroby wewnętrzne, Medycyna rodzinna

Lekarz Anna Marczuk

Lekarz Rodzinny, Pediatra

Medycyna rodzinna, Pediatria

lekarz Ewa Marczyńska-Sarul

Internista, Specjalista medycyny pracy, Lekarz Rodzinny

Choroby wewnętrzne, Medycyna pracy, Medycyna rodzinna

« Wstecz      Dalej »

Poczet Lekarzy zawiera wyłącznie wizytówki stworzone przez lekarzy. Jesteś lekarzem i nie ma Cię w bazie: stwórz wizytówkę!

Przeczytaj też

  • Dieta w zespole jelita drażliwego w okresie biegunek
    Więcej

    Pytanie nadesłane do redakcji

    Bardzo rzadko miewam zgagę, natomiast mam często ssanie w lewym boku w talii, które najczęściej powstaje po wypróżnieniu. Od jakiegoś czasu odczuwam uczucie gałki w gardle i jakby coś mnie ściskało, mam więc problem z przełykaniem i nabawiłam się lęku, że jak przełykam, to się uduszę. Czasami odczuwam jakby cofanie się pokarmu do gardła. Na języku mam nalot, najczęściej biały. Gardło jest suche, przez co trudniej przełykam. Gdy jem lub piję, to nie boli, tylko czasem odczuwam lekki ból przy przesuwaniu się pokarmu. Mam też zespół jelita drażliwego, przez co często odczuwam lęk lub niepokój, a nawet panikę. Proszę napisać, jak mam sobie z tym radzić. Lekarz proponuje mi leki przeciwdepresyjne, po których niekiedy było gorzej. Jaką dietę stosować, żeby była lekkostrawna. Od kilku dni przyjmuję Gelatum Aluminii i jest lepiej. Mam też często parcie na kiszkę stolcową, ale to tylko jest takie uczucie. Tylko przy większym zdenerwowaniu jest wypróżnienie, Te wszystkie dolegliwości utrudniają mi życie. Najgorzej jest z rana po wypróżnieniu. Nie mam wtedy apetytu i nie mogę jeść, przez co gorzej się czuję i bardzo szybko się denerwuję. Nie mogę też nosić za ciasnych spodni lub rajstop, bo też źle sie czuję.

    Odpowiedziała

    mgr Diana Wolańska
    dietetyk
    Zakład Profilaktyki Chorób Żywieniowozależnych z Poradnią Chorób Metabolicznych
    Instytut Żywności i Żywienia w Warszawie

    Zespół jelita nadwrażliwego (ZJN) jest czynnościowym zaburzeniem przewodu pokarmowego, charakteryzującym się bólem brzucha, związanym ze zmianą konsystencji stolca i/lub rytmu wypróżnień. W zależności od postaci ZJN - biegunkową czy zaparciową, zalecenia dietetyczne się różnią.

    W okresie biegunek w ZJN należy stosować dietę łatwostrawną, niskotłuszczową, z ograniczeniem błonnika, który przyspiesza perystaltykę i działa drażniąco na jelita.

    Z diety należy wykluczyć pokarmy przyspieszające perystaltykę jelit:
    1. Produkty bogate w błonnik, zwłaszcza jego frakcję nierozpuszczalną w wodzie zawartą m.in. w otrębach pszennych, pieczywie pełnoziarnistym, grubych kaszach, ciemnym ryżu, surowych warzywach i owocach. Poleca się wybierać delikatne warzywa i dojrzałe owoce, stosować warzywa gotowane, rozdrobnione, owoce spożywać w postaci soków lub przecierów. Z produktów zbożowych wskazane są te łatwostrawne jak pszenne pieczywo (chleb, bułki, sucharki, wafle), drobne kasze (ryż, manna, kaszka kukurydziana, płatki owsiane - ze względu na obecność w nich pektyn), drobne makarony.
    2. Pokarmy zawierające cukry, które wywołują procesy fermentacyjne w jelitach:
      • fruktozę występującą w miodzie, słodkich owocach, sokach owocowych, szczególnie w soku jabłkowym
      • laktozę zawartą w mleku, które można częściowo zastąpić fermentowanymi produktami mlecznymi, tj. jogurtem, kefirem, maślanką.
      • rafinozę i stachiozę - (występują w warzywach strączkowych i cebulowych)
      • sorbitol - słodka substancja nasilająca procesy fermentacyjne występująca w produktach, takich jak: guma do żucia, galaretkowate słodycze, dietetyczne dżemy, czekolady, słodziki sorbitolowe; dużo sorbitolu zawierają też soki jabłkowy, gruszkowy, winogronowy, śliwki suszone, świeże, wiśnie, gruszki
    3. Kwaśne owoce i warzywa (bogate w kwasy organiczne) oraz warzywa i owoce wzdymające (kapusta, kalafiory, groch, fasola, soja, soczewica, pory, cebula, czosnek, ogórki, gruszki, czereśnie, śliwki) oraz buraki i paprykę ze względu na działanie rozwalniające.
      Warzywa i owoce dozwolone w diecie to: marchew, pietruszka, seler, ziemniaki, cukinia, kabaczki, patisony, pomidory bez skórki, zielona sałata w ograniczonej ilości, jabłka, banany, owoce jagodowe w postaci przecierów.
    4. Tłuszcze, szczególnie zwierzęce (smalec, słonina, boczek, tłuste mięsa i jego przetwory, tłusty nabiał). Wskazane jest chude mięso (drób, chuda wołowina, cielęcina, królik); chude ryby (dorsz, sandacz, morszczuk, lin, szczupak).
    5. Ostre przyprawy (pieprz, ostra papryka, chili, ocet, musztarda).
    6. Napoje drażniące - wody mineralne gazowane i słodkie napoje gazowane oraz kawę i alkohol.

    W diecie należy uwzględnić produkty obniżające perystaltykę jelit:

    1. Mąka ziemniaczana, np. kisiele
    2. Żelatyna - galaretki owocowe, mięsne.
    3. Napoje garbnikowe (mocna gorzka herbata, napar z suszonych czarnych jagód, kakao gorzkie na wodzie, czerwone wino wytrawne).
    4. Warzywa i owoce bogate w błonnik rozpuszczalny - pektyny, które mają zdolność absorbowania wody, dzięki czemu mają zastosowanie w leczeniu biegunek. Zawarte w marchwi, dyni, jabłku tartym, bananach.
    5. Ryż w postaci kleiku, ryż z jabłkami, ryż z warzywami, takimi jak marchew, pietruszka, seler).

    Należy również pamiętać o wypijaniu odpowiedniej ilości płynów (2-3 litry na dobę), aby nie dopuścić do odwodnienia organizmu oraz o ewentualnym wprowadzeniu napojów izotonicznych. Polecanymi płynami są: niegazowana woda mineralna, mocna gorzka herbata (jeśli pacjent toleruje), napar z rumianku, mięty, suszonych czarnych jagód.

    W postaci zaparciowej zespołu jelita nadwrażliwego dieta powinna obfitować w błonnik pokarmowy, zwłaszcza jego nierozpuszczalną frakcję w ilości 30-50 g/dziennie. Dobrym jego żródłem są otręby pszenne, grube kasze, ciemny ryż, pieczywo razowe, buraki, papryka, kiszona kapusta, owoce zawierające drobne pestki (maliny, truskawki, porzeczki, agrest).

    W celu zwiększenia ilości błonnika w diecie poleca się również:

    • wybieranie produktów zbożowych niskoprzetworzonych (ciemne pieczywo, grube kasze, ciemny ryż, pełnoziarniste makarony, płatki i otręby naturalne)
    • wzbogacanie diety w suszone owoce - morele, śliwki, rodzynki, figi
    • bogaty dodatek warzyw do każdego posiłku.

    Korzystne działanie na perystaltykę jelit mają również kawa prawdziwa, esencjonalne buliony, rosoły, jogurt, kefir, śmietanka, kompoty z suszonych śliwek, soki owocowe, wody mineralne, siemię lniane, potrawy ostro przyprawione, zimne napoje.

    Ponadto dieta powinna się opierać na zasadach zdrowego żywienia. Codzienny sposób żywienia powinien składać się z 4-5 posiłków dziennie. Istotne jest również wypijanie odpowiedniej ilości płynów, tj. 2-3 litry, gdyż zbyt mała ilość płynów przy dużej podaży błonnika może nasilić zaparcia.

    Dietę w zespole jelita nadwrażliwego należy indywidualizować poprzez prowadzenie dzienniczka żywieniowego i dziennika objawów. Na tej podstawie można wyeliminować z diety produkty zaostrzające objawy.

    Opisane przez Panią dolegliwości nie pozwalają na jednoznaczne określenie zaleceń, dlatego polecałbym indywidualną konsultację z specjalistą dietetykiem.

  • Śniadanie na diecie – co jeść, by nie być głodnym?
    Jestem na diecie. Do godziny 12-13 mam wielki apetyt i często zaraz po śniadaniu (zazwyczaj płatki owsiane i mleko) robię sobie drugie śniadanie. Tylko zazwyczaj jest to np. kanapka z nutellą, tłusty ser, czasami czekolada. Czy te kalorie zostaną spalone czy się odkładają?
    Więcej

    Pytanie nadesłane do redakcji

    Jestem na diecie odchudzającej (zdrowe jedzenie + bieganie). Mam pytanie odnośnie do śniadań. Do godziny 12-13 mam wielki apetyt i często zaraz po śniadaniu (zazwyczaj płatki owsiane i mleko) robię sobie drugie śniadanie. Tylko zazwyczaj jest to np. kanapka z nutellą, tłusty ser, czasami jem czekoladę (czyli to, co w ciągu dnia mam zakazane). Jak to wpływa na moje odchudzanie? Czy te kalorie z porannej czekolady zostaną spalone czy się odkładają?

    Odpowiedziała

    mgr Diana Wolańska
    dietetyk
    Zakład Profilaktyki Chorób Żywieniowozależnych z Poradnią Chorób Metabolicznych
    Instytut Żywności i Żywienia w Warszawie

    Prawidłowy sposób od(chudzania to połączenie odpowiednio zbilansowanej diety i aktywności fizycznej.

    Dieta powinna opierać się na zasadach zdrowego żywienia i uwzględniać energetyczność dopasowaną do indywidualnej podstawowej przemiany materii i trybu życia. W zdrowej diecie, a zwłaszcza w diecie „odchudzającej”, zaleca się eliminację cukrów prostych w postaci słodyczy, cukru czy słodkich napojów oraz nadmiernych ilości tłuszczów, zwłaszcza zwierzęcych w postaci tłustych mięs i jego przetworów oraz tłustych produktów mlecznych.

    Dlatego jeśli chciałaby Pani osiągnąć dobre efekty odchudzające powinna Pani wykluczyć te produkty z diety i z powodzeniem zastąpić bardziej wartościowymi, np. warzywami, owocami itd. W diecie redukującej ważne są nie tylko kalorie, ale wartość odżywcza diety, czyli dostarczenie do organizmu odpowiedniej ilości białek, tłuszczów, węglowodanów, błonnika oraz witamin i minerałów. Ponadto źródła pustych kalorii będą utrudniały osiąganie zamierzonych efektów diety odchudzającej. Dla przykładu - kanapka z nutellą to ok. 250 kcal, czyli wartość energetyczna, którą „spalimy”, biegając około 20-25 minut.

    Prawidłowo skomponowana dieta niskoenergetyczna powinna dostarczać 4-5 posiłków dziennie z przerwami 3-4-godzinnymi. Jeśli jest Pani zbyt szybko głodna po śniadaniu, sugerowałabym zmodyfikować jego skład, np. poprzez dodanie otrąb, które zwiększą ilość błonnika, dającego uczucie sytości. Proszę wybierać również płatki owsiane górskie, będą one bardziej sycące niż np. błyskawiczne. Ponadto do owsianki można dodać świeże lub suszone owoce i/lub bakalie.

    Oto przykład śniadaniowej owsianki:

    Musli figowo-migdałowe z pomarańczą

    • 3 łyżki płatków owsianych górskich
    • 1 łyżka otrąb owsianych
    • ¼ szklanki wody
    • 3 sztuki suszonych fig
    • ½ małej pomarańczy
    • łyżka płatków migdałowych
    • ¾ szklanki jogurtu naturalnego
    • ½ łyżeczki cynamonu.

    Płatki owsiane zalać wodą i pozostawić na 10 minut, żeby spęczniały, tymczasem pokroić figi i pomarańczę w bardzo małą kostkę i dodać do płatków, a następnie domieszać jogurt, całość posypać płatkami migdałów i oprószyć cynamonem.

  • Czy wszystkie kwasy tłuszczowe trans są złe?
    Głównym źródłem kwasów tłuszczowych trans w diecie człowieka są margaryny, wyroby cukiernicze, posiłki typu fast food oraz dania instant.
    Więcej

    Głównym źródłem kwasów tłuszczowych trans w diecie człowieka są produkty spożywcze zawierające uwodornione oleje roślinne. Proces uwodornienia ma na celu zamianę konsystencji z ciekłej na stałą. Do produktów tych zalicza się margaryny, wyroby cukiernicze, posiłki typu fast food oraz dania instant (np. zupki gotowe do spożycia). Ich niekorzystny wpływ na zdrowie człowieka został potwierdzony w licznych obserwacjach epidemiologicznych oraz badaniach klinicznych i doświadczalnych.

    Zwiększają one ryzyko rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego, pogarszają profil lipidowy krwi (powodują zmniejszenie stężenia frakcji HDL cholesterolu i zwiększenie stężenia frakcji LDL oraz triglicerydów w surowicy krwi). Sprzyjają one zwiększeniu masy ciała, a zwłaszcza kumulacji tkanki tłuszczowej trzewnej (inaczej wewnątrzbrzusznej). Za przyczynę tego uznaje się osłabienie wrażliwości komórek na działanie insuliny. Kwasy tłuszczowe trans sprzyjają również rozwojowi niektórych typów nowotworów, zwłaszcza jelita grubego, piersi i gruczołu krokowego.

    Spożycie kwasów tłuszczowych trans w Polsce wynosi około 2,8–6,9 g/d. Jest to ilość znacznie przekraczająca normy żywieniowe, zaleca się bowiem, aby ilość trans kwasów tłuszczowych w diecie nie przekraczała 1% zapotrzebowania organizmu na energię (czyli np. wynosiła 2 g w diecie dostarczającej 2000 kcal).

    Należy jednak pamiętać, że istnieją także naturalne kwasy tłuszczowe trans. Występują one w mleku i mięsie przeżuwaczy. Kwasy te, dzięki swoim właściwościom przeciwutleniającym, przeciwmiażdżycowym i przeciwnowotworowym, wykazują działanie prozdrowotne. Naturalne izomery trans kwasów tłuszczowych powstają w żwaczu za sprawą udziału enzymów bakteryjnych na drodze reakcji uwodornienia kwasów linolowego i α-linolowego. Pośrednio w trakcie tych przemian powstają: kwas wakcenowy, kwas oktadekanowy oraz koniugowany kwas linolowy (conjugated linoleic acid – CLA).

    Zawartość naturalnych kwasów tłuszczowych trans jest zróżnicowana i uzależniona od rodzaju mięsa (wołowina, cielęcina, jagnięcina). W tych produktach ich ilość waha się w granicach 0,2–10%. Mleko i przetwory mleczne zawierają 3–7% naturalnych kwasów tłuszczowych trans. Ocenia się, że zawartość naturalnie powstających trans kwasów tłuszczowych w diecie mieszkańców różnych krajów Europy (również tych, w których spożycie mięsa i przetworów mięsnych jest duże) nie przekracza 2 g/dziennie, co odpowiada ilości <1% energii.

    Wpływ na zdrowie naturalnych izomerów trans kwasów tłuszczowych

    Skoniugowany kwas linolowy (CLA)

    Dzięki właściwościom antyoksydacyjnym CLA może hamować procesy miażdżycowe i nowotworowe.

    Przyczynia się także do utrzymania prawidłowej masy ciała poprzez wpływ na zmniejszenie apetytu. Działa hamująco na adipogenezę (przemianę preadipocytów w dojrzałe komórki tłuszczowe zwane adipocytami) oraz reguluje lipogenezę (syntezę kwasów tłuszczowych). Przyczynia się do regulacji apoptozy komórek tłuszczowych (śmierć komórek tłuszczowych).

    Stymuluje również wzrost komórek obronnych organizmu, takich jak limfocyty i makrofagi.

    Kwas wakcenowy

    Ilość kwasu wakcenowego w mleku uzależniona jest od pory roku, w której mleko jest pozyskiwane – w okresie zimowym wynosi 1,5–2%, a w czasie żywienia pastwiskowego 6,5–7%. Kwas wakcenowy wbudowywany jest w fosfolipidy i glikolipidy, przez co wpływa na integralność i sprawność tkanek i narządów.

    Badania nad tym naturalnym izomerem trans kwasów tłuszczowych są bardziej ograniczone, w badaniach epidemiologicznych nie zaobserwowano jednak jego negatywnego wpływu na choroby sercowo-naczyniowe.

    W przeprowadzonych dotychczas badaniach oceniających wpływ kwasu wakcenowego na ryzyko rozwoju nowotworów nie uzyskano jednoznacznych wyników – w jednych obserwowano korzystny wpływ tego kwasu na ryzyko występowania nowotworów piersi i prostaty, inne tego nie potwierdzają.

    Sugeruje się także, że kwas wakcenowy może wpływać na produkcję eikozanoidów, reguluje procesy związane z procesem miażdżycowym, usprawnia funkcje naczyń krwionośnych i zapobiega agregacji płytek krwi.

    Należy podkreślić, że badania rzeczywistego wpływu tego naturalnego kwasu tłuszczowego na zdrowie człowieka są utrudnione, jako że kwas wakcenowy powstaje także podczas procesu uwodorniania tłuszczów roślinnych, trudno więc rozdzielić efekt działania naturalnego i sztucznego kwasu tłuszczowego.

    Pamiętaj

    Nie należy utożsamiać naturalnych izomerów trans kwasów tłuszczowych zawartych w mięsie i wyrobach mleczarskich z izomerami kwasów tłuszczowych z utwardzonych olejów roślinnych, niewielkie zmiany w ich strukturze warunkują bowiem odmienny wpływ na organizm człowieka.

    Piśmiennictwo:

    Bartnikowska E., Obiedziński M., Grzeszkiewicz S.: Rola i znaczenie żywieniowe sprzężonych dienów kwasu linolowego. Przem. Spożyw. 1999; 53: 16–18
    Bartnikowska E.: Can CLA regarded as a nutraceutical? Pol. J. Food Nutr. Scien. 2000; 9: 55–59
    Field C.J. i wsp.: Human health benefits of vaccenic acid. Appl. Physiol. Nutr. Metab. 2009; 34: 979–991
    Gebauer S.K. i wsp.: Effects of ruminant trans fatty acids on cardiovascular disease and cancer: a comprehensive review of epidemiological, clinical, and mechanistic studies. Adv. Nutr. 2011; 2: 332–354
    Jutzeler van Wijlen R.P.: Long-term conjugated linoleic acid supplementation in humans – effects on body composition and safety. Eur. J. Lipid. Sci. Technol. 2011; 113: 1077–1094
    Kennedy A. i wsp.: Antiobesity mechanisms of action of conjugated linoleic acid. J. Nutr. Biochem. 2010; 21: 171–179
    Laake I. i wsp.: Intake of trans fatty acids from partially hydrogenated vegetable and fish oils and ruminant fat in relation to cancer risk. Int. J. Cancer, 2013; 132: 1389–1403
    Pariza M.W., Park Y., Cook M.E.: Mechanisms of action of conjugated linoleic acid: evidence and speculation. Proc. Soc. Exp. Biol. Med. 2000; 223: 8
    Przybojewska B., Rafalski H.: Kwasy tłuszczowe występujące w mleku a zdrowie człowieka (cz. 4). Kwas wakcenowy cis i trans. Przegl. Mlecz. 2003; 9: 343–346